Efficiënter belichten op gelijkspanning

Bouvardiakweker Jaap Vreeken heeft in Rijsenhout een demonstratiekas van 2 hectare ingericht, waarbij alle apparatuur gaat functioneren op gelijkspanning. Met name door een efficiëntere belichting van de planten, verwacht de glastuinder zo’n kwart te besparen op de energierekening. Projectleider André Rotteveel: ‘Dit kan een omwenteling teweeg brengen in de toepassing van groeilicht en een belangrijke rol spelen in de (nog) verdere verduurzaming van de hele tuinbouwsector.’

Vreeken staat open voor innovaties. Toen hij in contact kwam met Harry Stokman, een specialist op het gebied van gelijkspanning, was zijn interesse al vlot gewekt. ‘De veronderstelling dat met de gebruikelijke wisselspanning stroom verloren gaat bij het omvormen, kwam me heel logisch over. Punt is wel dat dat gelijkstroom in de tuinbouw zeker niet gangbaar is. Er moest nog veel worden onderzocht. We zijn begonnen met een proefopstelling op het eigen bedrijf, die de potentie van gelijkstroom aantoont.’

André Rotteveel als verbinder

Om op grotere schaal te kunnen proefdraaien, schakelde de tuinder projectleider André Rotteveel van Projecten LTO Noord in. ‘Dit project is gericht op het delen van de opgebouwde kennis. De kwekerij kan op aanvraag worden bezocht door belangstellenden. Er is een vergaderlocatie, waar ook studiegroepen kunnen worden ontvangen.’

Rotteveel speelde als gebiedsmanager van PrimA4a ook een rol bij het beschikbaar komen van een locatie, direct naast de bestaande kassen van Vreeken. ‘Om dit zo grootschalig in een draaiende kwekerij door te voeren, zou een te kostbare onderneming zijn. De naastgelegen potplantenkwekerij stond al een tijdje stil. De kassen zijn volledig leeggehaald en opnieuw ingericht.’

In het demobedrijf zijn inmiddels louter gelijkspanningsarmaturen geïnstalleerd. In tegenstelling tot de bestaande wisselstroomarmaturen kunnen die op ieder gewenst niveau worden aangestuurd, zonder efficiencyverlies. ‘Een wisselstroomlamp kan ook worden gedimd, maar die gebruikt dan bijna nog net zo veel stroom.’

Traploos

Met name op de momenten dat zijn gewas niet het volle licht nodig heeft, kan Vreeken fors besparen op elektriciteit, tot zelfs 28 procent op jaarbasis. Het traploos regelen geeft de kweker daarnaast een verbeterde sturing op de teelt. ‘Verder garandeert de fabrikant een drie keer langere levensduur van de armaturen,‘ vertelt Vreeken over de inbreng van Gavita Nederland in het project, waarbij ook gerenommeerd bedrijven en instituten als Direct Current, Siemens, Stolze en Solar Greenpoint betrokken zijn. ‘Dat vergt wel wat coördinatie, vandaar dat we ook blij zijn met de inbreng van Project LTO Noord,’ zegt Vreeken.

‘Het vergt wel wat coördinatie, vandaar dat we ook blij zijn met de inbreng van 
Project LTO Noord,’ zegt Vreeken.

Naast de belichtingsinstallatie worden ook de overige elektrische componenten aangepast. Rotteveel: ‘Een nieuwe WKK produceert straks de gelijkspanning. Het voordeel is dat die installatie op ieder gewenst toerental effectief werkt, met een forse besparing op het gasverbruik als gevolg. Daarnaast is het de bedoeling om ook de koelcellen, pompen en alle andere componenten om te zetten naar gelijkspanning.’

Zonneweide

Vreeken lacht: ‘En tussendoor is er ook nog het initiatief van de gemeente om naast de kas een zonneweide in te richten. De opgewekte elektriciteit kan zonder omvorming op de kwekerij worden ingezet voor veel toepassingen overdag en voor de belichting ’s nachts, na de opslag in batterijen. Ook die ontwikkeling sluit prima aan op de verder verduurzaming van deze kas.’

Rotteveel heeft hoge verwachtingen van de toegepaste techniek: ‘Dit kan een omwenteling teweeg brengen in de toepassing van groeilicht en een belangrijke rol spelen in de (nog) verdere verduurzaming van de hele tuinbouwsector.’

Tekst en foto door Bert Hartman voor Projecten LTO Noord. Eerder verschenen in Nieuwe Oogst.

No Comments Yet.

Leave a comment