Eerste garnalenbollen gerooid

In het Noord-Hollands Dagblad verscheen onderstaand artikel over het project Blauw Afval, Groene Waarde. In dit Waddenfondsproject wordt onderzocht of garnalenresten als gewasbeschermingsmiddel voor bloembollen en pootgoed kunnen dienen. Projecten LTO Noord is mede-initiatiefnemer van dit project en verzorgt projectmanagement en communicatie in nauwe samenwerking met GreenPort Noord-Holland Noord. Neem voor meer informatie contact op met Peter Baltus.

Garnalenresten als gewasbescherming

Garnalen hebben in hun pantser een bijzonder stofje: chitine. Onderzoekers weten al geruime tijd dat dit stofje kan dienen als gewasbescherming. Maar in Nederland had je, sinds in 1989 het thuispellen verboden werd, geen garnalenresten. De beestjes werden massaal naar pelfabrieken in het buitenland verscheept. Tot voor kort. Bijna dertig jaar is de Groningse familie Kant bezig geweest met de  ontwikkeling van een garnalenpelmachine.

Dit was zo lastig, omdat elke garnaal een andere grootte en kromming heeft. Toch is het ze gelukt en in Lauwersoog staat nu een fabriek waar 100.000 kilo garnalen per week wordt gepeld. Deze garnalen hoeven niet meer na de vangst naar Marokko, waar ze de laatste jaren werden gepeld. Om pas na twee weken ’vers’ in de winkelschappen te belanden. Dankzij de machine wordt hygiënischer gepeld, ligt de garnaal sneller op je bord én zijn er wel garnalenresten.

Greenport Noord- Holland Noord doet nu samen met Proeftuin Zwaagdijk, LTO Noord en de Universiteit van Wageningen (WUR) en met subsidie van het Waddenfonds uitgebreid onderzoek naar de inzet van die resten als gewasbeschermingsmiddel voor bloembollen en pootgoed.

Onderzoek nodig

Uit de zak met gemalen garnalenresten stijgt een geur op die visioenen oproept van de bereiding van Indische gerechten met veel trassi. Je zou bijna denken dat van die lucht alleen al elk kwaadwillend wezentje zijn koffers zou pakken. Maar voordat de garnalenresten daadwerkelijk kunnen dienen als gewasbeschermingsmiddel, is nog flink wat onderzoek nodig. De stank valt buiten op het veld trouwens enorm mee, verzekert projectleider Jeroen Noot van Greenport Noord-Holland. ,,Daar ruik je het bijna niet meer.’’ ,,Over knoflookextract, dat ook wordt gebruikt voor gewasbescherming hoor je wel klachten’’, voegt bloembollenonderzoeker Frank Kreuk van Proeftuin Zwaagdijk toe.

In de opslag van Proeftuin Zwaagdijk staan blauwe kisten met leliebollen. Deze zijn in november gerooid op een proefveld bij een bollenteler in Den Helder. In april waren de bollen geplant in het veld, dat was verdeeld in vakken met elk een eigen bodembewerking en -voor de vergelijking- ook een onbehandeld vak en een vak dat standaard bewerkt was.

Garnalendoppen, bodemverbeteraar, blauw afval groene waarde, bloembollen, garnalen

Dosering

In het ene vak was de dosering garnalenresten bijvoorbeeld hoger dan in het andere en er waren vakken waarin de bodem alleen bij het planten was bewerkt en vakken waarvan de grond in juli nogmaals behandeld was. Ook de vorm waarin de garnalenresten op het land werden gebracht was verschillend. Noot: ,,Om erachter te komen wat het meest effectief is. De garnalenresten zijn grof gemalen de grond in gegaan, maar ook opgelost in vloeistof en in geperste korrels, om te kijken of de afgifte van chitine dan langzamer gaat.

De gerooide bollen uit elk vak kregen een eigen bak en de verschillen tussen de inhoud van de bakken zijn opmerkelijk. Zo bevat de ene bak veel meer bollen dan de andere en zijn er ook verschillen in kwaliteit. ,,Kijk’’, zegt Kreuk terwijl hij een bol pakt. ,,Dit is een gezonde bol met veel wortels, die de lelie nodig heeft om te groeien. Deze’’, hij pakt er eentje uit een andere bak, ,,is een heel ander verhaal. De wortels zijn bijna helemaal weggevreten en wat er nog zit, is bruin geworden. Deze bol overleeft het niet.’’

Gedurende het seizoen is in het veld in de gaten gehouden of de bollen goed opkomen en of er bijvoorbeeld sprake is van remming in de groei. De komende tijd gaan de onderzoekers kijken welke resultaten er zijn geboekt in de proefvakken. Op het oog kunnen ze al veel beoordelen. ,,Maar er wordt bijvoorbeeld ook gekeken naar de wortelkwaliteit en het gemiddelde gewicht per bol’’, vertelt Noot. Kreuk: ,,En we sturen wortelmonsters op naar een laboratorium voor nader onderzoek.’’

Op grond van de resultaten van deze eerste oogst worden voor komend seizoen de proefvakken waar nodig aangepast. Want de proef met de leliebollen duurt twee jaar. Daarnaast loopt momenteel in Friesland een zelfde project met pootgoed en zijn in november in Den Helder ook tulpenbollen een proefveld in gegaan.

Duurzaam

Als de proeven succesvol blijken, kunnen telers de gemalen, opgeloste of geperste garnalenresten gaan gebruiken in plaats van chemische middelen die nu worden ingezet om de bloembollen en pootgoed tegen schadelijke organismen te beschermen. Een veel duurzamere manier van gewasbescherming. Noot: ,,Het onderzoek wordt ook gesteund door negen telers die graag zo duurzaam mogelijk willen werken.’’

Zodra het onderzoek heeft aangetoond dat chitine goed werkt en commercieel inzetbaar is, zou het product in principe meteen de markt op kunnen, zegt Noot. ,,Mits er een partij is die het op de markt wil zetten natuurlijk, maar dat verwachten we wel.’’

Chitine lokaas voor goede schimmels en bacteriën

Lees meer over chitine in het volledige artikel in het artikel in het Noord-Hollands Dagblad.

Bron: Marjolein Eijkman, NHD 13 Januari 2017

 

No Comments Yet.

Leave a comment